Yapay Zeka Çağında Yeni Nesil Dolandırıcılık: Sesinizi, Yüzünüzü ve Güveninizi Nasıl Çalıyorlar?
Yapay zekâ artık hayatımızın her alanında. Yazı yazıyor, görsel üretiyor, sesleri taklit ediyor, hatta yüzleri birebir canlandırabiliyor. Bu teknolojiler doğru kullanıldığında büyük bir fırsat sunarken, yanlış ellerde ciddi bir tehdit haline geliyor. Özellikle son yıllarda dolandırıcılar, hırsızlar ve organize suç grupları yapay zekâyı kullanarak insanları kandırmak, korkutmak, tehdit etmek ve maddi–manevi zarara uğratmak için çok daha sofistike yöntemler geliştiriyor.
Bu yazının amacı korkutmak değil; bilinçlendirmek. Çünkü bu dolandırıcılıkların büyük bir kısmı, bilgi sahibi olunduğunda kolayca fark edilebilir ve engellenebilir.
Yapay Zeka Dolandırıcılığı Nedir?
Yapay zeka dolandırıcılığı; ses klonlama, yüz taklidi (deepfake), otomatik arama sistemleri, sahte video görüşmeleri ve veri manipülasyonu gibi yöntemlerle insanların gerçek olmayan bir duruma inanmasının sağlanmasıdır.
Eskiden dolandırıcılar:
-
Yazım hataları olan e-postalar atardı
-
Sabit senaryolarla arama yapardı
-
Kolay fark edilirdi
Bugün ise:
-
Tanıdığınız birinin sesiyle sizi arayabiliyorlar
-
Gerçek gibi görünen video görüşmeleri yapabiliyorlar
-
Konuşma tarzınızı taklit edebiliyorlar
-
Psikolojinizi analiz edip ona göre baskı kurabiliyorlar
“850’li, 880’li, 890’lı” Bilinmeyen Numaralar Neden Bu Kadar Tehlikeli?
Son dönemde birçok insan, 850, 880, 890 gibi sabit ama tanınmayan numaralardan aramalar alıyor. Bu aramaların büyük bir kısmı otomatik sistemler tarafından yapılıyor.
Amaç çoğu zaman şu:
-
Sizi konuşturmak
-
Sesinizi kaydetmek
-
Tepkilerinizi analiz etmek
Çünkü 5–10 saniyelik bir ses kaydı, yapay zekâ için artık yeterli.
“Alo”, “Evet”, “Benim”, “Doğru” gibi kısa cevaplar bile ses klonlama için kullanılabiliyor.
Ses Klonlama: “Ben O Değilim” Demek Artık Yetmiyor
Ses klonlama teknolojisi sayesinde dolandırıcılar:
-
Bir kişinin sesini birebir taklit edebiliyor
-
Tonlama, duraksama ve vurguları kopyalayabiliyor
-
Telefonda veya WhatsApp aramasında sizi kandırabiliyor
En sık kullanılan senaryolar:
-
“Anne, baba ben kaza yaptım”
-
“Abi acil para lazım”
-
“Şirketten arıyorum, hesabınız tehlikede”
-
“Savcılıktan arıyoruz”
Bu aramalar genellikle panik yaratmak üzerine kurulu. Çünkü panik halinde insanlar mantıklı düşünemez.
Deepfake Videolar: Gördüğünüze de İnanmayın
Deepfake teknolojisiyle artık:
-
Birinin yüzü başka bir videoya yerleştirilebiliyor
-
Göz kırpma, mimik, dudak senkronu gerçekçi
-
Canlı video görüşmesi hissi yaratılabiliyor
Bazı dolandırıcılıklarda:
-
Sahte polis
-
Sahte banka yetkilisi
-
Sahte yönetici
-
Sahte aile üyesi
olarak karşınıza çıkabiliyorlar.
“Ama görüntülüydü” demek artık bir güven kriteri değil.
Sosyal Medya: Dolandırıcıların Altın Madeni
Dolandırıcılar için sosyal medya:
-
Sesinizin kaynağı
-
Yüzünüzün veri tabanı
-
Hayatınızın açık özeti
Özellikle:
-
Hikâyelerde konuşulan videolar
-
Reels / TikTok videoları
-
Açık profiller
-
Çocukların sesleri
yapay zekâ sistemlerine bedava veri sağlar.
Bir kişinin 2–3 videosu, ses + yüz klonlama için yeterlidir.
Tehdit ve Şantaj: “Elimizde Görüntülerin Var”
En tehlikeli senaryolardan biri de AI destekli şantajdır.
Yöntem genellikle şöyledir:
-
Sahte bir görüntü veya ses üretilir
-
“Elimizde sana ait kayıtlar var” denir
-
Korku yaratılır
-
Para, bilgi veya başka bir şey talep edilir
Bu kayıtların çoğu gerçek değildir. Ama panikleyen insanlar bunu sorgulamaz.
İnsanları Nasıl Galyana Getiriyorlar?
Dolandırıcılar yapay zekâyı sadece teknik değil, psikolojik bir silah olarak da kullanıyor.
Kullandıkları yöntemler:
-
Aciliyet hissi (“5 dakikanız var”)
-
Otorite algısı (polis, savcı, banka)
-
Utanç ve korku
-
Suçluluk duygusu
-
Yalnız bırakma (“Kimseye söyleme”)
Amaç: düşünme süresini sıfıra indirmek.
Kendimizi Nasıl Koruruz? (En Önemli Bölüm)
1. Bilinmeyen numaralarda konuşmayın
-
“Alo” deyip kapatın
-
Cevap vermeyin
2. Sesli ve görüntülü aramaları doğrulayın
-
Aynı kişiyi farklı bir kanaldan arayın
-
Kod kelime sistemi belirleyin (aile içinde)
3. Sosyal medyada sesinizi sınırlayın
-
Her şeyi paylaşmak zorunda değilsiniz
-
Çocukların ses ve videolarına özellikle dikkat edin
4. Panik halinde asla karar vermeyin
-
Gerçek kurumlar panik yaratmaz
-
Gerçek polis telefonda para istemez
5. Tehdit edilirsiniz, susmayın
-
Bu suçtur
-
Çoğu bluff’tır
-
Emniyet birimlerine bildirin
Sonuç: Yapay Zeka Kötü Değil, Bilinçsizlik Tehlikeli
Yapay zekâ düşmanımız değil. Ama bilinçsiz kullanım, dolandırıcıların en büyük silahı. Bu çağda en önemli güvenlik duvarı artık antivirüsler değil, insan farkındalığı.
Görüntüye değil, kanıta güven.
Sese değil, doğrulamaya güven.
Panik değil, akıl kazandırır.Kaynakça & Referanslar
-
Europol – AI and Cybercrime Reports
-
Interpol – Digital Fraud Awareness Publications
-
FBI – Deepfake & Voice Cloning Scam Alerts
-
MIT Technology Review – AI Misuse & Deepfake Studies
-
OpenAI – Synthetic Media & Safety Research
-
Cybersecurity & Infrastructure Security Agency (CISA)
-
-